sobota, 15 sierpnia 2020

Pożegnanie z diabłem i czarownicą. Wierzenia ludowe

   Diabły, biesy, szatany... Czarownice, wiedźmy, strzygi... Choć ich nazwy bywały różne w zależności od regionu – towarzyszyły ludziom od wieków. Zawsze wzbudzały nie tylko emocje, ale i prawdziwe przerażenie tych, którzy wierzyli w ich istnienie. Bohdan Baranowski – wybitny polski badacz i historyk – w swojej kultowej już książce „Pożegnanie z diabłem i czarownicą. Wierzenia ludowe” podjął próbę racjonalnego wyjaśnienia przyczyn przypisywania tym postaciom piekielnych i upiornych mocy. Nasze ludowe zabobony i wierzenia jeszcze nigdy nie zostały opisane w tak ciekawy i barwny sposób.

poniedziałek, 10 sierpnia 2020

Ludobójstwa Stalina - Norman M. Naimark

   Józef Stalin był odpowiedzialny za śmierć milionów obywateli Związku Sowieckiego oraz innych państw. Ludzie ginęli w egzekucjach, umierali w wyniku pracy przymusowej, deportacji czy z głodu. Profesor Norman M. Naimark, porównując stalinowskie zbrodnie z innymi ludobójstwami, stara się w książce „Ludobójstwa Stalina” wytłumaczyć, w jaki sposób Stalin stał się bezlitosnym mordercą. Podkreśla przy tym osobistą odpowiedzialność, jaką ponosił dyktator za przestępstwa, które z jego woli popełniały sowieckie służby. Odpowiada też na kontrowersyjne pytanie: czy w świetle prawa zbrodnie popełnione przez Józefa Stalina można uznać za ludobójstwo?


poniedziałek, 6 lipca 2020

Obława na wyklętych. Polowanie bezpieki na Żołnierzy Niezłomnych

   Żołnierzy wyklętych tropiono dniami i nocami,  niczym żywe zwierzęta, zawiązując kolejne koalicje i zgrupowania operacyjne. Nieustępliwie, bezlitośnie i metodycznie ich pacyfikowano, a później zabijano w nierównej walce lub skrycie mordowano gdzieś w więziennych lochach. Ich ciała bezczeszczono i porzucano w leśnych jamach, przydrożnych rowach, chaszczach i kniejach. Wielu z nich kończyło swój żywot w bezimiennych dołach cmentarnych. Tadeusz M. Płużański w książce „Obława na wyklętych. Polowanie bezpieki na Żołnierzy Niezłomnych” opisuje ich walkę oraz ofiarę krwi, jaką ponieśli w obronie Polski przed sowietyzacją.

sobota, 4 lipca 2020

Rozdarty kontynent. Europa 1950-2017

   Większość Europejczyków żyje dziś w poczuciu pokoju i wolności, jednak historia kontynentu europejskiego, od końca drugiej wojny światowej do czasów nam współczesnych, stanowi mieszankę zarówno wielkich sukcesów oraz osiągnięć, jak i poważnych rozczarowań, a nawet większych lub mniejszych katastrof. Zmienne losy Europy pod wieloma względami przypominają krętą drogę, wijącą się gdzieś pomiędzy strachem z początku zimnej wojny, a niepewnością kryzysu, jaki dopadł nasz kontynent w ostatniej dekadzie. Ian Kershaw w swojej książce „Rozdarty kontynent. Europa 1950-2017” próbuje odpowiedzieć na pytanie: co składa się na bilans historii Europy w ostatnich 70 latach.

środa, 24 czerwca 2020

Bestie Bandery. Kaci Małopolski Wschodniej

   Tereny Małopolski Wschodniej i Lubelszczyzny stanowiły kolebkę ukraińskich nacjonalistów. Stąd pochodziła największa ilość morderców, którzy przeświadczeni o własnej wyższości, z ogromnym sadyzmem dawali upust swym zbrodniczym instynktom, uczestnicząc w wielu rzeziach ludności polskiej. Marek A. Koprowski w swojej książce „Bestie Bandery. Kaci Małopolski Wschodniej” zadaje ostateczny kłam oficjalnej propagandzie ukraińskiej, kreującej przedstawionych zbrodniarzy na narodowych bohaterów. Pozwala też zrozumieć kim tak naprawdę byli kaci Polaków. I dlaczego nienawidzili swoich polskich sąsiadów...

poniedziałek, 15 czerwca 2020

Laura Secord - boso na ratunek

   W roku 1813 Amerykanka Laura Secord udała się w pełną niebezpieczeństw wędrówkę, aby ostrzec dowódcę brytyjskiego oddziału przed zbliżającym się atakiem jej rodaków. Trzymając się z dala od głównej drogi, aby uniknąć schwytania przez żołnierskie patrole – samotnie pokonała 27 kilometrów przez lasy, bagna i potoki. Zmęczona i poraniona, ostatnie godziny szła boso. I choć jej heroiczny wyczyn przeszedł do legendy, postać Laury Secord nie jest dziś oceniana przez historyków jednoznacznie. Dla Kanadyjczyków kobieta stała się jedną z największych bohaterek narodowych, której stawiano pomniki. W świadomości Amerykanów długo pozostawała zdrajczynią, która po wojnie o niepodległość porzuciła swój kraj i współpracowała ze znienawidzonymi przez nich ówcześnie Brytyjczykami. Ale nawet najwięksi wrogowie zgodnie docenili jej determinację i odwagę…

poniedziałek, 18 maja 2020

REPLIKA w mroku historii #1: Trzecia Rzesza

  Książki poświęcone historii drugiej wojny światowej od dawna cieszą się wielkim i niesłabnącym zainteresowaniem licznych czytelników. Wydawnictwo Replika jako jedno z wiodących obecnie w Polsce wydawnictw, posiada bardzo bogatą ofertę pozycji z gatunku literatury faktu – w tym najciekawsze tytuły przybliżające temat niemieckiej Trzeciej Rzeszy. W naszym nowym cyklu „REPLIKA w mroku historii” proponujemy zestawienie pięciu jakże odmiennych, a jednocześnie niezwykle ciekawych pozycji przedstawiających historię jednego z największych zbrodniczych reżimów XX wieku – nazistowskich Niemiec. 

czwartek, 7 maja 2020

Księża z Katynia - Patryk Pleskot

   Najpierw powołał ich Bóg, potem zrobiła to ojczyzna. W polskim wojsku, w chwili wybuchu drugiej wojny światowej, służyli duchowni wielu wyznań. Wątpiącym dodawali otuchy, zmuszonym do zabijania swoich wrogów odpuszczali grzechy, umierającym udzielali ostatniego namaszczenia. I razem z nimi zostali wywiezieni przez Sowietów po agresji Armii Czerwonej na Polskę. Patryk Pleskot w swojej książce „Księża z Katynia” przybliża sylwetki kilkunastu księży, którzy podzielili los tysięcy polskich oficerów w Katyniu. Opisuje ich różne drogi życiowe i jeden wspólny, tragiczny los – zakończony strzałem w tył głowy, w katyńskim lesie…

poniedziałek, 4 maja 2020

Skrzydła we krwi - Nina Britton Boyle

   303 Dywizjon Myśliwski im. Tadeusza Kościuszki okazał się najskuteczniejszą jednostką myśliwską RAF w czasie powietrznej bitwy o Anglię. Polscy piloci latali, walczyli i krwawili ramię w ramię z Anglikami, aby zatrzymać Niemców z dala od brzegów Wielkiej Brytanii, podczas gdy ich ojczyzna była rozrywana na strzępy. Nina Britton Boyle w książce „Skrzydła we krwi” oddaje Polakom należną im część, prezentując ich dokonania w sposób niezwykle przystępny. Przedstawia także sylwetki kilkudziesięciu pilotów oraz ich niezwykłe, osobiste wspomnienia, obok których żaden czytelnik nie pozostanie obojętny.

piątek, 17 kwietnia 2020

Ja nie mam duszy. Sprawa Barbary Ubryk

   Zamurowane małe okno, brak mebli, strzępki porozrywanej słomy służące za materac, a przede wszystkim naga, wychudzona kobieta z obłędem w oczach – to ujrzeli policjanci po wejściu do jednej z cel w krakowskim klasztorze Karmelitanek Bosych. Siostrę Barbarę Ubryk przetrzymywano w tym nieogrzewanym, wypełnionym smrodem odchodów pomieszczeniu ponad dwadzieścia lat. Pomimo dowodów obciążających przełożone zakonnicy śledztwo w sprawie jej przetrzymywania zostało umorzone. Natalia Budzyńska w książce „Ja nie mam duszy. Sprawa Barbary Ubryk”  przedstawia jeden z największych kościelnych skandali, którym 150 lat temu żyła cała Polska.

środa, 18 marca 2020

W kręgu upiorów i wilkołaków. Demonologia słowiańska

   Przedchrześcijańskie wierzenia religijne są jednym z najbardziej niejasnych zagadnień naszej rodzimej przeszłości. O religii Słowian nie wiadomo zbyt wiele. Wszyscy jednak znamy takie demony jak strzygi, wąpierze, kikimory, dziwożony i południce. Kim były i co groziło ludziom z ich strony? Jakie były sposoby, by się przed nimi ustrzec? Wybitny znawca tematu Bohdan Baranowski dokonuje szczegółowej analizy wszelkich demonicznych istot występujących w mitologii słowiańskiej. „W kręgu upiorów i wilkołaków. Demonologia słowiańska” to wyjątkowe i kompletne źródło ludowych wierzeń i podań zabobonnych mieszkańców wsi.

poniedziałek, 16 marca 2020

Dzikie dziecko - historia Victora z Aveyron

   W roku 1799 w południowej Francji trzech myśliwych schwytało dzikie dziecko. Było brudne, nagie i przestraszone. Nie miało więcej niż dziesięć lat. Mieszkało samotnie w lesie i żywiło się tym, co znalazło lub upolowało. Jego ciało pokrywały liczne blizny oraz rany, których znaczna część wydawała się być zadana przez innych ludzi. Zamiast mówić – chłopiec warczał niczym zwierzę. Swoim wyglądem budził zarówno przerażenie, jak i ciekawość miejscowej ludności. Został zapamiętany jako Victor z Aveyron. Wielu ówczesnych pedagogów i psychiatrów zastanawiało się czy dzikie dziecko może zostać skutecznie ucywilizowane. Dokonywane przez najlepszych specjalistów próby uczynienia z dzikusa pełnoprawnego członka społeczeństwa trwały kilka lat i okazały się znacznie trudniejsze niż początkowo sądzono...


   Dzikie dzieci, zwane też czasami „dziećmi wilczymi” znane są dziś z literatury, filmów i legend. Egzystujące w społecznej izolacji, wychowywane przez zwierzęta znajdowane były w najdalszych zakątkach świata. Łączył ich strach przed ludźmi, nieumiejętność mówienia oraz brak norm społecznych. Schwytany w roku 1799 Victor z Aveyron uważany jest dziś za ostatni potwierdzony przypadek odnalezienia dzikiego dziecka w Europie. Czy jednak rzeczywiście Victor był dzikusem wychowanym samotnie wśród zwierząt, z dala od ludzi? A może tylko upośledzonym umysłowo chłopcem pozostawionym przez rodziców w lesie na pewną śmierć, krótko przed jego odnalezieniem?