REPLIKA w mroku historii #1: Trzecia Rzesza

  Książki poświęcone historii drugiej wojny światowej od dawna cieszą się wielkim i niesłabnącym zainteresowaniem licznych czytelników. Wydawnictwo Replika jako jedno z wiodących obecnie w Polsce wydawnictw, posiada bardzo bogatą ofertę pozycji z gatunku literatury faktu – w tym najciekawsze tytuły przybliżające temat niemieckiej Trzeciej Rzeszy. W naszym nowym cyklu „REPLIKA w mroku historii” proponujemy zestawienie pięciu jakże odmiennych, a jednocześnie niezwykle ciekawych pozycji przedstawiających historię jednego z największych zbrodniczych reżimów XX wieku – nazistowskich Niemiec. 

Księża z Katynia - Patryk Pleskot

   Najpierw powołał ich Bóg, potem zrobiła to ojczyzna. W polskim wojsku, w chwili wybuchu drugiej wojny światowej, służyli duchowni wielu wyznań. Wątpiącym dodawali otuchy, zmuszonym do zabijania swoich wrogów odpuszczali grzechy, umierającym udzielali ostatniego namaszczenia. I razem z nimi zostali wywiezieni przez Sowietów po agresji Armii Czerwonej na Polskę. Patryk Pleskot w swojej książce „Księża z Katynia” przybliża sylwetki kilkunastu księży, którzy podzielili los tysięcy polskich oficerów w Katyniu. Opisuje ich różne drogi życiowe i jeden wspólny, tragiczny los – zakończony strzałem w tył głowy, w katyńskim lesie…

Skrzydła we krwi - Nina Britton Boyle

   303 Dywizjon Myśliwski im. Tadeusza Kościuszki okazał się najskuteczniejszą jednostką myśliwską RAF w czasie powietrznej bitwy o Anglię. Polscy piloci latali, walczyli i krwawili ramię w ramię z Anglikami, aby zatrzymać Niemców z dala od brzegów Wielkiej Brytanii, podczas gdy ich ojczyzna była rozrywana na strzępy. Nina Britton Boyle w książce „Skrzydła we krwi” oddaje Polakom należną im część, prezentując ich dokonania w sposób niezwykle przystępny. Przedstawia także sylwetki kilkudziesięciu pilotów oraz ich niezwykłe, osobiste wspomnienia, obok których żaden czytelnik nie pozostanie obojętny.

Ja nie mam duszy. Sprawa Barbary Ubryk

   Zamurowane małe okno, brak mebli, strzępki porozrywanej słomy służące za materac, a przede wszystkim naga, wychudzona kobieta z obłędem w oczach – to ujrzeli policjanci po wejściu do jednej z cel w krakowskim klasztorze Karmelitanek Bosych. Siostrę Barbarę Ubryk przetrzymywano w tym nieogrzewanym, wypełnionym smrodem odchodów pomieszczeniu ponad dwadzieścia lat. Pomimo dowodów obciążających przełożone zakonnicy śledztwo w sprawie jej przetrzymywania zostało umorzone. Natalia Budzyńska w książce „Ja nie mam duszy. Sprawa Barbary Ubryk”  przedstawia jeden z największych kościelnych skandali, którym 150 lat temu żyła cała Polska.

W kręgu upiorów i wilkołaków. Demonologia słowiańska

   Przedchrześcijańskie wierzenia religijne są jednym z najbardziej niejasnych zagadnień naszej rodzimej przeszłości. O religii Słowian nie wiadomo zbyt wiele. Wszyscy jednak znamy takie demony jak strzygi, wąpierze, kikimory, dziwożony i południce. Kim były i co groziło ludziom z ich strony? Jakie były sposoby, by się przed nimi ustrzec? Wybitny znawca tematu Bohdan Baranowski dokonuje szczegółowej analizy wszelkich demonicznych istot występujących w mitologii słowiańskiej. „W kręgu upiorów i wilkołaków. Demonologia słowiańska” to wyjątkowe i kompletne źródło ludowych wierzeń i podań zabobonnych mieszkańców wsi.

Dzikie dziecko - historia Victora z Aveyron

   W roku 1799 w południowej Francji trzech myśliwych schwytało dzikie dziecko. Było brudne, nagie i przestraszone. Nie miało więcej niż dziesięć lat. Mieszkało samotnie w lesie i żywiło się tym, co znalazło lub upolowało. Jego ciało pokrywały liczne blizny oraz rany, których znaczna część wydawała się być zadana przez innych ludzi. Zamiast mówić – chłopiec warczał niczym zwierzę. Swoim wyglądem budził zarówno przerażenie, jak i ciekawość miejscowej ludności. Został zapamiętany jako Victor z Aveyron. Wielu ówczesnych pedagogów i psychiatrów zastanawiało się czy dzikie dziecko może zostać skutecznie ucywilizowane. Dokonywane przez najlepszych specjalistów próby uczynienia z dzikusa pełnoprawnego członka społeczeństwa trwały kilka lat i okazały się znacznie trudniejsze niż początkowo sądzono...

   Dzikie dzieci, zwane też czasami „dziećmi wilczymi” znane są dziś z literatury, filmów i legend. Egzystujące w społecznej izolacji, wychowywane przez zwierzęta znajdowane były w najdalszych zakątkach świata. Łączył ich strach przed ludźmi, nieumiejętność mówienia oraz brak norm społecznych. Schwytany w roku 1799 Victor z Aveyron uważany jest dziś za ostatni potwierdzony przypadek odnalezienia dzikiego dziecka w Europie. Czy jednak rzeczywiście Victor był dzikusem wychowanym samotnie wśród zwierząt, z dala od ludzi? A może tylko upośledzonym umysłowo chłopcem pozostawionym przez rodziców w lesie na pewną śmierć, krótko przed jego odnalezieniem? 

Nie tylko husaria. Nieznane oblicze polskiej armii

   Husaria - uzbrojeni w kopie skrzydlaci jeźdźcy to największa duma polskiego oręża. Uważani są powszechnie za najwspanialszą i najskuteczniejszą polską formację wojskową. Jednak obok nich na polach bitew nie brakowało innych zabójczo skutecznych żołnierzy gotowych dumnie walczyć, godnie przelewać krew za ojczyznę, ale przede wszystkim zwyciężać. Radosław Sikora w książce „Nie tylko husaria” oddaje sprawiedliwość innym formacjom, które obok husarii broniły interesów I Rzeczypospolitej. Autor przypomina ich największe sukcesy. Oddaje głos wszystkim tym, o których historia zapomniała lub milczy...

Noc, która się nie kończy. Historia obozów koncentracyjnych

   Historia obozów koncentracyjnych nie zaczyna się wraz z nastaniem ideologii nazistowskiej i nie kończy się wyzwoleniem Auschwitz. Pierwszy obóz powstaje poza Europą, gdy Adolf Hitler ma zaledwie siedem lat. Kolejne pojawiają się na sześciu kontynentach, w niemal każdym kraju. Od ponad 100 lat nie nastał moment, w którym mapa świata byłaby od nich całkowicie wolna. Dziś nadal działają. Trafiają do nich ludzie pozbawieni prawa do sprawiedliwych procesów. Amerykańska dziennikarka Andrea Pitzer w książce „Noc, która się nie kończy. Historia obozów koncentracyjnych” przedstawia ich obraz od narodzin koncepcji aż do teraźniejszości.

Księga papieży - Kazimierz Dopierała

   Dzieje papiestwa są zarówno burzliwe, jak i niezwykle fascynujące, gdzie walka o szczytne idee splatała się z cynicznymi rozgrywkami o władzę. W tej grze każdy błąd mógł kosztować bardzo wiele. Na Tronie Piotrowym zasiadali różni ludzie, i ci o życiorysach chwalebnych, i ci niewolni od ludzkich wad. Byli też papieże całkowicie niegodni tego urzędu. „Księga papieży” to owoc wielu lat pracy profesora Kazimierza Dopierały. Stanowi monumentalne opracowanie biogramów wszystkich papieży i antypapieży, chronologicznie przedstawiając zwierzchników Kościoła, poczynając od świętego Piotra, na obecnym papieżu Franciszku kończąc.

George Brinski - Polak, który zastąpił prezydenta USA

   Gdy w roku 1861 w Stanach Zjednoczonych rozpoczęła się wojna secesyjna, nie wszyscy Amerykanie gotowi byli wziąć w niej udział, wypełniając tym samym swój patriotyczny obowiązek. Zwłaszcza jeśli znali wpływowych ludzi i byli bogaci. Jedną z takich osób był przyszły dwukrotny prezydent USA Stephen Grover Cleveland, który za kilkaset dolarów znalazł sobie zastępstwo w osobie ubogiego imigranta z Polski. George Brinski wojnę przeżył, ale jej skutki odczuwał do końca swoich dni. Oto historia biednego Polaka, który poszedł walczyć, aby nie musiał tego robić bogaty Amerykanin…

Książka Roku 2019

   Literatura faktu od wielu lat cieszy się niesłabnącą popularnością wśród wszystkich miłośników historii. Lista poruszanych w nich tematów wydaje się być nieograniczona. W ubiegłym roku opublikowaliśmy recenzje pół setki tytułów. Jak to zwykle bywa – ich poziom okazał się bardzo zróżnicowany. Po które tytuły według nas warto sięgnąć?

   Po raz pierwszy przedstawiamy Wam listę dziesięciu najlepszych książek historycznych, wybranych spośród tych, których recenzje ukazały się na naszym blogu w roku 2019.

Łuny na Wschodzie. Krwawa wojna z OUN-UPA o Lubelszczyznę

   UPA uznawała tereny wschodniej Lubelszczyzny za ukraińskie kresy zachodnie. Z całą mocą dożyła do przyłączenia tego regionu do Ukrainy. Doprowadziło to do krwawej walki nie tylko z polskim państwem, ale i z polskimi mieszkańcami tych ziem. Marek A. Koprowski w książce „Łuny na Wschodzie. Krwawa wojna z OUN-UPA o Lubelszczyznę” w szerokiej perspektywie i przystępnym ujęciu przedstawia mało znane wątki walk z nacjonalizmem ukraińskim na dawnej Chełmszczyźnie i Podlasiu. Swoją pracę opiera przede wszystkim na obficie cytowanych dokumentach, relacjach i wspomnieniach naocznych świadków tych dramatycznych wydarzeń…